WATERPOKKEN - Wat moet je doen bij waterpokken?

Wat zijn waterpokken?

Waterpokken is een zeer besmettelijke, maar ook goedaardige kinderziekte. Er ontstaan blaasjes op de huid en vrij hevige jeuk. Vrijwel alle kinderen krijgen de waterpokken vroeg of laat. Dit gebeurt meestal in de winter of de lente. Allereerst wordt het kind verkouden. Daarna ontstaan over het hele lichaam lelijke vlekjes en blaasjes, vaak ook in de mond, in het haar en op de oogleden. De uitslag die samengaat met waterpokken kan erg jeuken en men kan tevens lichte koorts krijgen. De blaasjes drogen uiteindelijk uit tot korstjes. De korstjes zijn na ongeveer tien dagen verdwenen.

 

Hoe ontstaan waterpokken? 

Het varicella-zoster virus veroorzaakt de waterpokken. Het virus wordt verspreid via de lucht bij het hoesten of praten. Ook door direct contact met het vocht uit de ontstane blaasjes kan het virus van waterpokken worden overgedragen. De tijd tussen het moment van besmetting en het ontstaan van de eerste blaasjes (incubatietijd) is twee a drie weken. Tot het moment dat alle blaasjes opgedroogd zijn blijft het kind besmettelijk. Deze tijd bedraagt 10 tot 12 dagen. Gordelroos wordt net als waterpokken ook door het varicella zoster virus veroorzaakt. Na de genezing is de persoon in kwestie tegen de ziekte beschermd. Een 2e keer waterpokken krijgen is zeer zeldzaam. Het virus kan wel in het lichaam achterblijven en jaren later plaatselijk een huiduitslag veroorzaken. Dit noemt men "herpes zoster", de al eerder genoemde gordelroos.


Hoe herkent u waterpokken?

De eerste verschijnselen van waterpokken zijn felle rode vlekken die zich al snel uitgroeien naar blaasjes die met heel helder vocht gevuld zijn. Na een paar dagen drogen de blaasjes op en vormen zich korsten. Deze korsten verdwijnen vanzelf, maar laten soms een littekens na. De blaasjes kunnen echt werkelijk overal op de huid voorkomen. Waterpokken staan erom bekend dat er ook blaasjes kunnen ontstaan op het hoofd tussen de haren.

Een ander veel voorkomende symptoom bij waterpokken is heftige jeuk. Keelontsteking kan ook ontstaan en soms een lichte vorm van koorts. Kinderen zijn overigens meestal niet echt ziek.
Soms kunnen bacterieën zich nog steeds nestelen in de resten van de blaasjes, vooral na het krabben. Grotere plaatselijke ontstekingen zijn dan het gevolg en dit geeft vaak ook grotere littekens.

 

Wie kan het krijgen?

In Nederland en België zijn het vooral kinderen tussen 2 en 8 jaar oud die waterpokken doormaken. Als het kind eenmaal waterpokken heeft gehad zijn er antistoffen tegen het virus opgewekt en kan de ziekte bij hernieuwde besmetting in de toekomst in principe niet nóg eens toeslaan. Dit kan overigens wel gebeuren bij personen met een sterk verminderde weerstand: bij hen kan een waterpokkeninfectie zelfs tot gevaarlijke situaties leiden. Vermijdt tijdens de infectie contact met baby's, personen met een verminderd immuunsysteem en zwangeren.

Probeer te voorkomen dat vrouwen in de eerste drie maanden van de zwangerschap (die nog geen waterpokken hebben gehad) worden besmet. Waterpokken kan het ongeboren kind beschadigen als de moeder het tijdens de zwangerschap heeft. Gelukkig hebben bijna alle volwassenen in Nederland de waterpokken als kind al gehad. Dat geldt dus ook voor de aanstaande moeders. Baby’s en mensen met een ernstig verminderde weerstand kunnen extra ziek worden van waterpokken.

 

Behandeling van waterpokken

Er zijn geen medicijnen die helpen tegen waterpokken. Ook geen medicijnen waar het sneller van overgaat. Wel kunt u een koelende vloeistof (lotio alba) op de waterpokken aanbrengen. Daardoor vermindert de jeuk die gepaard gaat met de waterpokken en drogen de blaasjes sneller in. Lotio alba kunt u kopen bij uw drogist of apotheek.

Waterpokken gaan echt vanzelf over, dus behandeling is niet altijd nodig. Voor de behandeling van de jeuk is mentholgel of lotio alba wel zinvol. Als er sprake is van een bacteriële infectie van de blaasjes tijdens waterpokken kan een desinfecterende crème of antibioticumcrème worden gebruikt. Wanneer ernstige ziekteverschijnselen en/of hoge koorts ontstaan kan het zijn dat het immuunsysteem van het lichaam onvoldoende kracht heeft of dat er een serieuze complicatie is opgetreden. Het is dan belangrijk snel de huisarts te raadplegen. Schrijf ergens op dat uw kind waterpokken heeft gehad en bewaar deze informatie goed. Het kan later belangrijk zijn om zeker te weten of hij of zij de infectie heeft gehad.

 

Advies

Zorg dat uw kind zich niet krabt en hou de nagels schoon. Door het krabben wordt de jeuk heviger en kunnen infecties en littekens gaan vormen. Uw kind mag echter gewoon in bad of onder de douche. Bij blaasjes in de mond die pijn doen kan een waterijsje of koude drank de pijn in de regel verzachten. Het kind kan erg hangerig zijn, maar is meestal niet heel erg ziek. Als uw kind zich voldoende goed voelt, mag het naar school of naar het kinderdagverblijf. Kinderen hebben de ziekte immers vaak al doorgegeven voordat de ziekte zichtbaar is. Andere ouders of personeel kunnen wel bezwaar maken.

 

Zijn waterpokken gevaarlijk?

Volwassenen en kinderen ouder dan 14 jaar die waterpokken krijgen kunnen er meestal veel zieker van zijn dan jonge kinderen.
Vooral zwangere vrouwen en mensen met een minderde weerstand kunnen ook ernstigere complicaties ontwikkelen zoals bv. longontsteking. Ook baby's van moeders die zelf geen waterpokken gehad hebben en dus geen antistof bescherming via de moeder hebben lopen risico's op dergelijke complicaties. Bij deze groep is behandeling met anti-virus geneesmiddelen meestal nodig. Omdat deze behandeling om effectief te zijn snel gestart moet worden is het verstandig snel contact op te nemen met uw huisarts in het geval van waterpokken.